Inleiding


Bij de introductie van minfo, de WAP-dienst van KPN Telecom, op 25 november 1999 stonden de kranten, tijdschriften en nieuwsrubrieken op internet vol met hype-achtige kreten: ‘Internet via GSM’ (De Telegraaf), ‘Mobiel wordt interactieve oogtelefoon’ (de Volkskrant) en ‘Wappen maakt praten tegen de gsm tot bijzaak’ (Het Parool). Ook de aankondiging van GPRS door Telfort, KPN Telecom en Libertel leverden vette krantenkoppen op: ‘Sneller internetten via mobiele telefoon’ (Haagsche Courant), ‘KPN met Ericsson in mobiel internetproject’ (Het Financieele Dagblad).

Wat is er nu aan de hand in de wereld van de mobiele telecommunicatie? Zijn diensten als WAP en GPRS een publicitaire poging van mobiele telecomoperators om hun beurswaarde te vergroten of hebben we hier daadwerkelijk te maken met revolutionaire nieuwe mogelijkheden? Het antwoord op deze vraag is: waarschijnlijk een beetje allebei. Het is voor mobiele operators uiterst belangrijk om richting hun aandeelhouders aan te geven dat zij investeren in nieuwe mogelijkheden om hun klanten meer toegevoegde waarde te bieden en zich zo te verzekeren van interessante toekomstige revenuen. Aandeelhouders zullen afwegen of zij hetzelfde verwachten als de mobiele operator en daarop hun waardering voor het aandeel afstemmen. Voor de gebruiker bieden deze diensten in principe een revolutionaire nieuwe mogelijkheid, namelijk toegang tot informatie, die zich overal in de wereld kan bevinden, waar en wanneer je maar wilt.

Vanaf april 1999 zijn wij betrokken geweest bij WAP. We hebben als marketeers bij KPN Mobile het hele ontwikkelingstraject vormgegeven van productidee tot en met de daadwerkelijke introductie van minfo. Daarbij hebben wij natuurlijk ook geprobeerd om zo veel mogelijk publiciteit voor onze dienst en daarmee voor WAP te krijgen. Ook de fabrikanten van WAP-toestellen en de aanbieders van informatie via WAP wisten veel media-aandacht voor WAP te trekken. Dat is aardig gelukt. Het lijkt erop dat ‘wappen’ een nieuw werkwoord gaat worden in de dikke van Dale. In kranten, computertijdschriften, opiniebladen en op internet zijn enorm veel artikelen gewijd aan WAP, waarbij de teneur van de artikelen uiteenloopt van positief tot heel negatief. Dat is ook heel begrijpelijk. Eerst wordt WAP door veel partijen neergezet als mobiel internet, waarbij veel mensen de prachtigste voorstellingen kregen van kleurenplaatjes en webbrowsen met een klein mobiel apparaat. Vervolgens worden de eerste gebruikservaringen besproken, die zeker gezien de verwachtingen die zijn gewekt, behoorlijk tegenvallen. Want, laten we wel wezen, een groot deel van de kritiek op de eerste versie van WAP is terecht: de verbindingsopbouw is traag, het is een klein schermpje, de toestellen waren nauwelijks verkrijgbaar, enzovoort. Het eerste halfjaar na de introductie van minfo kun je dus eigenlijk spreken van een WAP-hype: er wordt heel veel over gesproken, terwijl er nog maar weinig mensen echt gebruikerservaring hebben. Inmiddels bieden ook Libertel en Telfort een WAP-dienst aan.

Waarom dit boek?

Wij geloven dat WAP een grote stap is richting het gebruik van de mobiele telefoon voor totaal nieuwe mogelijkheden, namelijk het altijd en overal toegang hebben tot relevante informatie en diensten. WAP is één van de eerste vormen van mobiel internet. Met mobiel internet bedoelen we alle vormen van mobiele toegang tot het internet. De mogelijkheden van mobiel internet zullen met de ontwikkelingen van meer bandbreedte in het mobiele netwerk, geavanceerdere toestellen en mobiele informatie- en transactiediensten, steeds uitgebreider worden. Naar onze mening is de eerste stap gezet. We willen daarom in dit boek neerzetten wat WAP nu eigenlijk is, welke markt er met mobiel internet gaat ontstaan en welke mogelijkheden er voor u en uw bedrijf zijn om iets met WAP en volgende technieken zoals GPRS en UMTS te gaan ondernemen. We willen de kritiek op de eerste versie van WAP in het perspectief van toekomstige ontwikkelingen plaatsen. We willen antwoord geven op de vraag welke kansen WAP en mobiel internet bieden voor de relatie tussen u en uw klanten.

Voor wie is dit boek?

Dit boek is bedoeld voor iedereen die zich afvraagt: Wat is WAP of wat is mobiel internet en zou ik er iets aan kunnen hebben? Hoewel we het boek beginnen met een uitleg van de technische ontwikkelingen, is dit geen technisch boek. We hebben het onderwerp WAP en mobiel internet vanuit een business- en marketingperspectief benaderd. We hebben geprobeerd een brede groep van mensen die geïnteresseerd zijn in deze nieuwe ontwikkelingen te bedienen. Dit boek is geen ‘KPN-boek’. Onze persoonlijke meningen zijn daarmee ook niet bij voorbaat conform de standpunten die door KPN naar buiten gebracht worden.

Opbouw van het boek

Hoofdstuk 1 geeft een uitleg van WAP en andere technische ontwikkelingen als GPRS, UMTS, maar ook SMS, locatiebepaling en Bluetooth. We proberen in begrijpelijke termen uit te leggen wat al deze afkortingen betekenen en welke mogelijkheden deze ontwikkelingen bieden.

WAP en mobiel internet worden veel in één adem genoemd. Hoofdstuk 2 gaat in op de overeenkomsten en verschillen tussen WAP en internet via de PC. Dit doen we vanuit het perspectief van de gebruiker, de dienstaanbieder en de ontwikkelaar.

Vervolgens gaan we in op de markten van mobiele telefonie, internet en mobiel internet in de hoofdstukken 3 tot en met 5. De ontwikkelingen en rollen in elk van deze markten en het gebruik van mobiele telefonie en internet worden nader belicht.

Dan is het speelveld voor WAP en mobiel internet zowel vanuit de techniek als vanuit de markt duidelijk en maken we de stap naar uw situatie. Welke diensten zou u aan uw klanten kunnen gaan leveren dankzij WAP en mobiel internet? In hoofdstuk 6 komen de belangrijkste trends in de samenleving aan de orde, waarop u met mobiel internet kunt inspelen. Vervolgens bekijken we uw concurrentieveld. Wat zullen klanten van u gaan verwachten? Welke bewegingen kunnen uw leveranciers gaan maken? Wat gaan uw concurrenten doen? Zullen er nieuwe toetreders uw markt binnen treden? Welke substitutie-effecten kunt u verwachten? Deze vragen komen in hoofdstuk 7 aan de orde. In hoofdstuk 8 interviewen we verschillende bedrijven, die al ervaring hebben met WAP. Welke activiteiten ontplooien zij met WAP? Hoe ziet hun business model eruit? Wat zijn hun ervaringen met het ontwikkelen van een WAP-dienst?

In hoofdstuk 9 bieden we een ‘vijf-stappen’-plan om tot een succesvolle WAP-site te komen.

Hoofdstuk 10 ten slotte geeft ons een beeld van een dag in de mobiele toekomst. Het staat u uiteraard vrij een veel mooiere mobiele toekomst te bedenken! Wij hopen dat dit boek bijdraagt aan de ontwikkeling van uw toekomst op het mobiele internet.