A
aanloopfase 250
aanpasbare kosten 125, 162, 357
ABC 205
ABC-budget 429
ABC-calculatie 160, 298
ABC-methode 36, 65, 147, 159, 388
ABC-onderzoek 241
absorption costing 368, 411, 414, 420
activeren ontwikkelingskosten 246
activiteitenanalyse 101, 109, 280
Activity Based Costing (ABC) 97, 364
actuele prijs 42, 190, 361
actuele rente 220
afdelingsnacalculatie 323, 329
afdelingsresultaat 325, 342, 353
afroompolitiek 268
afschrijving 29, 181
afschrijving gebouwen 190
afval 67, 157
afzet-resultaatberekening 133
afzet-volumeverschil 417
afzetcurve 259
afzetverschil 405, 412
agency costs 400
agency-theorie 399
agentschapsrelatie 399
aggregatieprobleem 117
algemene kosten 35, 88
algemene kosten break even omzet 134, 213
algemene kostenplaatsen 75, 96
alternatieve kosten 318, 457
annuïteitenmethode 188
arbeidsflexibiliteit 163
arbeidskosten 425
arbeidsmobiliteit 163
arbeidsuurtarief 165
assortiment 279
assortimentsbeslissingen 20
assortimentsverschil 417
assortimentsverschuiving 415
at arm's length 455
Atkinson, A.A. 95, 254, 329, 388, 409, 429, 452, 453
autonomie 449

B
backward pricing 264
Balanced Scorecard methode 438
batch costs 108, 203, 212, 350
bedrijfsresultaat 23, 223, 368, 443
bedrijfstak 269
bedrijfsvergelijking 32
begroot bezettingsverschil 392
Beijlevelt, J.C. 282
belastingen 31
benchmarking 284
Benders, J.G.J.M. 192
besparingsproject 291
bestedingsresultaat 427
bestedingsverschil 344, 346, 354
betalingskortingen 153
beurskoersen 218
bezettingsresultaat 168, 176, 431
bezettingsverschil 344, 347, 348
bezettingsverschil arbeid 357
bijdrage 121
bijdragequotiënt 141
bijproduct 70
bijsturing 376
Blommaert, A.M.M./J.M.J. 47
boekenuitgeverij 52
boekwaardemethode van afschrijving 185
Bogaert, K.A.M. 125
bonding system 400
Boom, A.H. van der 337
Boons, A.A.M. 100
bottleneck 307
Bouma, J.L. 25, 380
BPR 286
break even omzet 141
break even punt 133
Breukelen, Q.H. 290
Brimson, J.A. 290
BRTV 443
Bruggeman, W. 26, 116, 287
bruto-winst 368, 412
bruto-winstmargemethode 371
budget 21, 373
budgetfuncties 374
budgetparadox 397
budgetrapport 422, 426
budgetresultaat 345
budgettering 102
Bulte, J. 112, 406
bureaucratie 119
business process reengineering (BPR) 286

C
calculatie-object 35
calculeerbare uren 166
Camp, formule van 161
Camp, R.C. 285
capaciteitsafbouw 129
capaciteitsafhankelijke kosten 125
capaciteitsbenutting 177
capaciteitsuitbesteding 150, 316
categorische indeling 29
categorische opstelling 387
CBC 205
Christopher, M. 215
Client Based Costing (CBC) 205, 232, 256, 267, 452
co-design 152, 241
co-developer 241
co-makership 152
collectief omzetbudget 383
committed costs 125
complementaire kosten 182
concernvoorschriften 450
concurrentie 271
concurrentiestrategie 274
condensatieprincipe 408
conservatisme 388
constraint 312
contingentie-theorie 19
continue budgettering 397
contribution 121
controlegrens 434
controlekosten 303
Cooper, R. 112, 256
correlatieberekening 143
cost driver 36, 98, 209
cost pool 77, 80, 99
cost-plus pricing 254
Cox, J. 312
cumulatief overzicht 424
customization 256

D
debiteurenrisico 204
decentralisatie 277
DeCoster, D.T. 116, 133, 254
deelcalculatie 46
degressief variabele kosten 138
degressieve afschrijvingsmethode 185
dekkingsbijdrage 121
demotivatie 293
Descarpentries, Jean-Marie 381, 399
desinvesteringscalculaties 293
detailhandel 209
differentiatie 274
differentiële kosten 38
direct costing 36, 112, 121, 159, 261, 299, 364, 367, 385, 404, 414
directe arbeidskosten 88, 161
directe kosten 35
directe urenperunage 352
discretionaire kosten 124, 197, 275
discretionary expense centers 429
distributiekosten 105, 113, 195, 202
doelkosten 289
doelstellingen 23, 442
doorlooptijd 178, 287
doorlooptijden 229
double declining balance methode 186
Drucker, Peter F. 245, 280
Drury, C. 21
duurzame productiemiddelen 172
Dijkman 59
Dijksma, J. 125, 149

E
economic trade off 215
economisch resultaat 79, 446
economische bestelserie 160
economische slijtage 182
economische voorraad 154
een jaar langer calculatie 296
effectiviteit 374
efficiency 374
efficiencybewaking 330
efficiencyverlies 42
efficiencyverschil 343, 347
eigen kosten break even omzet 212
eigen kosten break even punt 134
eigenlijke hoeveelheidsverschil 340
eindprijs-min 264
empirisch onderzoek 25
enkelvoudige toeslagcalculatie 50, 131, 158, 207, 209, 363
EOQ-formule 161
equivalente eenheden 326
equivalentiegetallen 66
ervaringseffect 249
Everaert, P. 26
externe foutkosten 304
externe verslaggeving 359

F
fasenadministratie 333
Feenstra 25, 380
financieringsbegroting 394
fiscale aspecten 365
flexarbeid 164
flexibel budget 406
flexibele budgettering 423, 426
flexibele cost-plus pricing 257
flexibiliteit 287
Foster, G. 21, 47, 57, 90, 435
foutkosten 303
full cost pricing 254
full costs 127
functioneel denken 398
functionele indeling 32
functionele opstelling 387

G
gedekte kosten 325
gedifferentieerde toeslagcalculatie 53
gelijktijdige capaciteit 192
gemeenschappelijke kosten 69, 369
gemeenschappelijke productie 265
gemengde budgettering 386, 423, 431
gemengde kosten 38
general overhead 108
geprogrammeerde kosten 388
gereed product 360
gesloten magazijnen 334, 335
gesplitste deelcalculatie 47
getrapt budgetsysteem 378
gewenste verkoopprijs 253
gewijzigde marktprijsmethode 370
Goldratt, E.M. 312
goodwill 445
Goor, A.R. van 215
Grift, F. van der 337
groeiverwachting 219
grondstoffen 149
grondstoffenmagazijn 159
grondstofprijzen 382
groothandel 51, 206
grootte-degressie 180, 181

H
Haan, J.A.C. de 164
Halem, C. van 125, 337, 345, 347, 435
handelsbedrijven 51
Hardy, Arlene 144
Heertje, A. 274
hefboomwerking 443
Helden, G.J. van 25, 380, 442
herontwerp 289
Hiemstra, G. 150, 152
Hiërarchische niveaus 277
Hiromoto, T. 90
Hirsch, M.L. 452
historische prijs 42, 190, 361
historische rente 220
hoeveelheidsbepaalde kosten 108, 204
hoeveelheidsverschil 154
holding gain 43
homogene productie 46
hoofdbudget 373, 386, 390, 394
hoofdkantoor 96, 391
hoofdkostenplaatsen 76
horecabedrijf 52
Horngren, C.T. 21, 26, 47, 57, 90, 254, 260, 287, 435
hotelbedrijf 68
huisvestingskosten 74
hulpkostenplaats 77
hulpstoffen 149
human capital 163

I
incentive system 400
indifferente zone 305
indifferentiepunt 181, 215
indirecte kosten 35, 280
indirecte materiaalkosten 88, 158
indirecte uren 358
inflatiecorrectie 190
informatie-asymmetrie 400
information economics 26, 116
initiële kosten 105, 240, 244
initiële overcapaciteit 179
inkoop 278
inkoopafdeling 152
inkooporder 100
inkoopplanning 384
innovatievermogen 440
integrale kosten 127
integrale kostprijs 253, 361, 368
intercompany pricing 447
interdependentieverschillen 408
intern gezichtspunt 440
interne arbeidsreserve 162
interne foutkosten 304
interne rentevoet 236, 446
interne verrekenprijs 447
interval-vaste kosten 137
interviews met afdelingschefs 109
inventarisatie 331
inverse calculatie 264
investeringscalculatie 20, 233, 242
investeringscentrum 378, 444
invoerrechten 456
irrationele overcapaciteit 178

J
jaarproductkosten 105, 212
jaarwegingsmethode van afschrijving 186
Jensen, M.C. 399
JIT 161
job costing 323
Johnson, H.T.J. 24, 89, 116, 126, 197, 290, 401
just in time (JIT) 161, 287, 334

K
kaasschaafmethode 290, 376
kaizen costing 289
Kamminga, P.E. 442
kapitaalmarktrente 218, 230
Kaplan, R.S. 24, 89, 95, 112, 116, 126, 197, 254, 256, 290, 329, 388, 401, 409, 429, 438, 452, 453
klanten-omzetprognose 380
klantengezichtspunt 439
klantengroep 206
klantgebaseerde calculatie 205
kleine klanten 213
knelpunt 382
knelpuntcalculatie 307
knelpuntfactor 307
knelpuntmachine 357
knelpuntsituatie 307, 457
Koning, J. de 162
koopplicht 449
kosten 17
kosten op product level 108
kosten van grond 31
kostenbudget 387
kostencentrum 378
kostenleiderschap 274
kostenori<@235>ntatie 254, 266
kostenplaats 73
kostenplaatsenmethode 73, 93, 101, 112, 146, 158, 168, 175, 231, 363
kostenreductie 20, 102, 115
kostenremanentie 126, 144
kostensoorten 29
kostenverbijzondering 35
kostenverdeelstaat 80
kostenverlaging 273
kostenversleuteling 35, 58
kostprijs 20, 225
kostprijs verkopen 368
kostprijs-plus 226, 452
kostprijsrente 225
kritische beladingsgraad 135
kritische omzet 135
kritische succesfactoren 439
kunstmatige autonomie 451
kwaliteit 303
kwaliteit arbeid 164
kwaliteitskosten 303

L
laatste kostenplaatsen 76
learning curve 250, 268
learning effect 249
leereffect 249, 328
levensduur 184
levensduurkosten 105
levensduurverschillen 189
leveranciers 270
leveringsbetrouwbaarheid 153
leverplicht 449
licentie 242
life cycle costing 247
life cycle costs 106
lineaire afschrijving 68
lineaire methode van afschrijving 184
lineaire programmering 314, 340
liquidatiecalculatie 295
liquiditeitsbegroting 394
López-effect 152
Lorino, P. 290
Louderback, J.G. 452

M
maandverschillen 356
machinekosten 174, 421
machinetarieven 175
managed costs 125
management by exception 377
margeconcurrentie 207
margeverschil 420
marginale kosten 38
marketing kosten 195
marktaandeelverschil 418
marktomvangverschil 418
marktprijsmethode 369
marktvormen 263
masterbudget 373
masterplan 373
materiaalhoeveelheidsverschillen 336
materiaaljaarkosten 106
materiaalkosten 58
materiaalprijsverschillen 336
material pricing 52
McDonnell, John 274
Meckling, W.H. 399
meervoudige toeslagcalculatie 158, 363
meetinstrumenten 438
mengverschil 337
mengverschillen arbeid 354
Merg, Mike 144
micro-economische theorie 260, 263
Miles, L.D. 289
minimum-waarderingsregel 360
modulaire productopbouw 302
monitoring system 399
Morse, W.J. 21, 82, 124, 354, 375, 435

N
nacalculatie 21, 321
naijling van kosten 126
NCW 234
netto contante waarde (NCW) 233
niet-relevante kosten 299
nieuwe kostprijstarieven 393
nieuwe producten 100
non-controllable costs 390, 427
non-value added activities 42
normaal aantal uren 177, 341
normale arbeidsbezetting 168
normale bezetting 47
normale productie 47, 177
Norton, David P. 438

O
offers 41
omgevingsfactoren 27
omstelkosten 174
omsteluren 176
omstelverschil 351
omzetsnelheid vermogen 223, 224
omzetverschil 420
onderhanden werk 324, 332, 359, 360
onderlinge doorberekeningen 84
- directe methode 85
- stapsgewijze methode 85
- volgordemethode 85
- wederzijdse methode 87
ontstaffing 279
ontwerpaanpassing 155
ontwerpfase 58
ontwikkelingskosten 239, 445
ontwikkelingstijd 242, 249
opbrengstcentrum 378
open magazijnen 334, 335
opportunity costs 318
opslagcalculatie 51
OPT 312
optimale verkoopprijs 132
Optimized Production Technology (OPT) 312
orderbepaalde kosten 108, 204
orderdiversiteit 114, 203
ordergrootte 64
orderkosten 64, 114, 203
ordernacalculatie 323, 331
orderportefeuille 381
orderverschil 351
organisatiestructuur 276
Otley, D.T. 19
OVA 283
overcapaciteit 122, 178, 261
overhead 36
overhead value analysis (OVA) 283
overheidssector 18
overige externe kosten 29, 150
overwinst 30, 79, 201, 446

P
participatie 375
partiële kostprijs 453
partiële kostprijscalculatie 21, 361
payout 219
penetratiepolitiek 268
perfectionisme 388
personeelsverloop 100, 163
Ploos van Amstel, M.J. 215
Ploos van Amstel, W. 215
Pol, A. van der 125, 337, 345, 347, 435
Porter, Michael 274
premieloon 171
prestatiebeginsel 361
prestatiebeloning 170
prestatiebudgettering 102
preventiekosten 303
pricing paradox 59
prijsbederf 128, 261
prijskartel 267
prijsrisico 153
prijsverschil 154
prijsverschil arbeid 354
primaire afdelingskosten 391
primaire kosten 82
primitieve toeslagcalculatie 51
process costing 323
productdifferentiatie 263
productdiversiteit 114
productgroep 33, 108, 380
productgroepen 64
productie-orderkosten 104
productiecentramethode 74
productieplan 374
productieplanning 384
productieproces 108
productontwerp 155
productspecifieke vaste kosten 132
profit centre 378
programmed costs 125
progressief variabele kosten 138
projectkosten 41
proportioneel variabele kosten 65, 138
put out pricing 257

R
R&D 239
rate of return pricing 254
realisatiebeginsel 361
reclame-multiplier 199
reclamekosten 199
regiewerk 267
regressielijn 143
relevante kosten 39, 309
renovatie 188
rentabiliteit 269, 443
rentabiliteitseis 219
rentabiliteitsnorm 234
rentelasten 29
renteloos vreemd vermogen 218
reorganisaties 293
reparatiebedrijven 53
resale method 455
research 239
reservecapaciteit 189
residual income 446
residuwaarde 184
restverliezen 158
restwaarde 68, 184
resultaatverantwoordelijkheid 277
retouren 100
retrograde methode 335
risico 220
Roberts, H.J.E. 100
ROI 443
ROI-pricing 254
RONA 445
Roozen, F.A. 100
ROS 445
Roth, H.P. 21, 82, 124, 354, 375, 435

S
schaalvoordelen 201, 257
schaduwprijs 320
Schafer, E.T.L. 116, 133, 254
Schroeff, H.J. van der 41
secundaire afdelingskosten 82
secundaire kosten 292, 390
seizoenovercapaciteit 178
Selto, F.H. 26, 254, 260, 287
service-afdeling 93, 389
service-kostenplaatsen 75
servicecentrum 278
Shank, J.K. 129
shared service centre 278
single sourcing 152
slack 398
Slagmulder, R. 26
slechtlopende artikelen 208
slijtage 182
SMED-methode 114
sociale lasten 167
solvabiliteit 221
specifieke methode vermogenskosten 227, 233
specifieke orderkosten 105
stafafdeling 279
standaard-verrekenprijs 154, 337
standaardkosten 41, 322
statisch budget 406, 428
statistische kostenanalyse 142
stayout pricing 268
steady state fase 250
strategie 439
strategisch plan 374
stuklijst 55, 150, 384
stukloon 171
stukproductie 266, 331
subkostenplaatsen 76
suboptimalisatie 398, 442, 445, 456
substituten 271
succesfactoren 441
sum of the years' digits method 186
Sundem, G.L. 26, 254, 260, 287
sunk costs 39, 245
suppletiebon 335
surrogaatactiviteiten 117

T
target costing 248, 264, 288
tariefmethode vermogenskosten 230
technische slijtage 182
Telgen, J. 279
tempoverschil 343, 346, 349, 353
Terra, N. 164
tijdmetingen 109
tijdregistratie 358
tijdschrijven 109
Tilburg, J.J. van 150, 152
time pricing 53
Timmer, J. 396, 397
Timmerman, A. 285
toekomstige kosten 40
toeleverancier 152
toelevering 267
toeslagcalculatie 51
toeslagcategorie 207
toeslagmethode 92, 101, 145
toeslagmethode vermogenskosten 223
touringcar-wachttijd 153
trade off punt 216
transfer pricing 447
transportsector 128
tussencalculatie 333
twee-sigma-grens 434
two step pricing 453

U
uitbesteding 32, 150, 279
uitbestedingsprogramma 317
uitval 66, 158, 304
unit costs 108, 203
urenbenuttingsverschil 353, 354

V
value engineering 289
variabel afschrijven 191
variabel budget 431
variabele budgettering 387
variabele kosten 37
variabele kostencalculatie 121
variabilisatie kosten 287
vaste activa 172
vaste budgettering 387, 431
vaste kosten 37, 124, 276
veiligheidsmarge 141
Velden, A. van der 286
verborgen kosten 293
verborgen materiaalkosten 153
verborgen ontwikkelingskosten 241
verfijnde toeslagcalculatie 53
vergaderen 100
verkoopkosten 195
verkoopkostenbudget 382
verkoopplan 374
verkoopprijs 20, 253
verkoopprijsverschil 405, 412
verkoopprognose 379, 381
verlenging bedrijfstijd 191
verliesgevende orders 212
vermenigvuldigingsfactor 52
vermogen 218
vermogenskosten 217, 361, 365, 395
vermogensmarge 223
veroudering 182
verschillenanalyse 340
versleutelde kosten 299
verspillingen 41
vervangingsanalyse 189
vervangingswaarde 191
vervangingswaardemethode 360
vervangingswaardetheorie 43
verzelfstandiging 278
verzonken kosten 39
vicieuze cirkelcalculatie 59, 198
Vlotman, F.W. 282
volgtijdige capaciteit 192
volledige concurrentie 262
voltooiingspercentage 331
volume-profit analysis 133
volumeplanning 380, 385
voorraadmutaties 410
voorraadvorming 366
voorraadwaardering 21
voorraadwinst 43
voortgangscontrole 322
Vriend, K. de 285

W
waarde-analyse 289
waardedichtheid 215
wachttijd 287
Waeytens, D. 26
werkloosheid 90
werktijdverschuiving 164
Werre, M.D. 57
wet van de afnemende meeropbrengsten 200
winstbelasting 219, 221, 454
winstcentrum 378
winstcriterium 23
winstdelingsregeling 172
winstdoel-omzet 213
winstdoel-punt 134, 140
winstmarge 223, 445
With, E. de 377
Wouters, M.J.F. 127, 262

Y
IJskes, E. 377

Z
ZBB 281
zeescheepvaart 68
zelfstandige kostenplaatsen 75
zero base budgeting (ZBB) 281
Ziebell, M.T. 116, 133, 254
ziektedagen 166
Zijpp, I. van der 47, 258, 259
zoeklichtadministratie 333
zone van perfectionisme 305
zone van verbetering 305
Zundert, E.J.A.M. van 90
Zwan, A. van der 274

drs M. van Wallenburg RA, Management Accounting, methoden van opbrengsten- en kostencalculatie, ISBN 9072194543, 480 pagina's, prijs f 49,90 (incl. btw), Uitgeverij Tutein Nolthenius, Den Bosch, tel. 073-6146400, fax 073-6138535.